29 Şubat 2008 Cuma günü saat 16:40’da ADÇ 2008 Bahar döneminin ikinci konuşması Hacettepe Üniversitesi'nden Taylan Akal tarafından gerçekleştirilecek. Konuşma Hacettepe Üniversitesi, Beytepe Kampüsündeki Edebiyat Fakültesi binasında bulunan B4 103 no’lu derslikte sunulacak. Türkçedeki ne sorularına ruhdilbilimsel bir yaklaşım başlığını taşıyan konuşmada ve diğer konuşmalarda görüşmek üzere.
29 Şubat 2008, 16:40 H.Ü. Edebiyat Fakültesi (Giriş Kat), B4 103 no’lu derslik.
Konuşma özeti:
Türkçedeki ne sorularına ruhdilbilimsel bir yaklaşım
Çeşitli dillerdeki ne yapıları dönüşümsel-üretici dilbilgisi kuramı çerçevesinde uzun zamandır incelenmektedir. Söz konusu kuramda ne öbeklerinin sözdizimsel özellikleri üzerine Sesçil Yapıda yer değiştirme ve Mantıksal Yapıda yer değiştirme olmak üzere iki yaklaşım geliştirilmiştir. Bu kuramsal kavramların çizdiği sınırlar içerisinde diller ne taşıma özelliğine sahip olan diller ve ne yapılarının yer değiştirmediği diller olarak sınıflandırılmıştır. Son yıllarda soru sözcükleri konuşucuların algılarınına dayanan ruhdilbilimsel çerçevede de çalışılmaya başlanmıştır.
Bu çalışmada, Türkçedeki karmaşık tümcelerde soru sözcükleri bu konuda yeni sayılabilecek bir yöntem olan ruhdilbilimsel bakış açısıyla incelenmiştir. Farklı soru sözcüklerinin çalkalama özellikleri, tümleç yan tümcesi ekleri ve bunların farklı soru sözcükleriyle olan etkileşimlerinin incelenmesi amacıyla kırk iki tümceden oluşan bir anket geliştirilerek altmış dokuz deneğe uygulanmıştır. Her denekten tümceleri (1) soru, (2) ifade, (3) hem soru hem ifade, (4) hiçbiri şeklinde işaretlemeleri istenmiştir.
Çalışma sonunda karmaşık tümcelerde ne sözcüklerinin farklı sözdizimsel konumlarda bulunabileceği ve soru oluşturabileceği, tümleç yantümcesi eklerinin ve farklı ne sözcüklerinin de karmaşık tümcelerin algılanmasında kimi zaman farklılıklara yol açtığı bulunmuştur.
Türkçedeki ne sorularına ruhdilbilimsel bir yaklaşım
Çeşitli dillerdeki ne yapıları dönüşümsel-üretici dilbilgisi kuramı çerçevesinde uzun zamandır incelenmektedir. Söz konusu kuramda ne öbeklerinin sözdizimsel özellikleri üzerine Sesçil Yapıda yer değiştirme ve Mantıksal Yapıda yer değiştirme olmak üzere iki yaklaşım geliştirilmiştir. Bu kuramsal kavramların çizdiği sınırlar içerisinde diller ne taşıma özelliğine sahip olan diller ve ne yapılarının yer değiştirmediği diller olarak sınıflandırılmıştır. Son yıllarda soru sözcükleri konuşucuların algılarınına dayanan ruhdilbilimsel çerçevede de çalışılmaya başlanmıştır.
Bu çalışmada, Türkçedeki karmaşık tümcelerde soru sözcükleri bu konuda yeni sayılabilecek bir yöntem olan ruhdilbilimsel bakış açısıyla incelenmiştir. Farklı soru sözcüklerinin çalkalama özellikleri, tümleç yan tümcesi ekleri ve bunların farklı soru sözcükleriyle olan etkileşimlerinin incelenmesi amacıyla kırk iki tümceden oluşan bir anket geliştirilerek altmış dokuz deneğe uygulanmıştır. Her denekten tümceleri (1) soru, (2) ifade, (3) hem soru hem ifade, (4) hiçbiri şeklinde işaretlemeleri istenmiştir.
Çalışma sonunda karmaşık tümcelerde ne sözcüklerinin farklı sözdizimsel konumlarda bulunabileceği ve soru oluşturabileceği, tümleç yantümcesi eklerinin ve farklı ne sözcüklerinin de karmaşık tümcelerin algılanmasında kimi zaman farklılıklara yol açtığı bulunmuştur.
